Mô hình VAK – Hiểu cách học của chính mình để học hiệu quả hơn
- Phát triển bản thân Tự Học
Anne Nguyên Lê
- 0
- 9 minutes read
Bạn có bao giờ tự hỏi: “Tại sao cùng một khóa học, người này tiếp thu rất nhanh, còn người kia thì lại thấy khó, cần làm nhiều bài tập, ứng dụng thì mới hiểu được?”
Để trả lời cho vấn đề này thì ngoài việc liên quan đến các loại hình thông minh khác nhau, lý do còn có thể nằm ở “Mô hình VAK” – một trong những lý thuyết phổ biến về phong cách học tập hay còn gọi là phương pháp tiếp thu thông tin. Trong bài viết này, mình sẽ chia sẻ lại một cách ngắn gọn, dễ hiểu về nội dung này kèm theo một Mini-quiz nhanh để bạn tự test nhanh xem mình thuộc nhóm nào.
Trước tiên, VAK là gì?
VAK là viết tắt cho 3 nhóm phương pháp tiếp thu thông tin (phương pháp học – hiểu) chính:
- V (Visual – Thị giác): Học tốt qua hình ảnh, sơ đồ, màu sắc.
Ví dụ: Khi ôn thi, bạn thích dùng mindmap, highlight màu khác nhau để dễ nhớ. - A (Auditory – Thính giác): Học tốt qua việc nghe và nói.
Ví dụ: Bạn ghi nhớ nhanh hơn khi nghe giảng, tham gia thảo luận, hoặc tự đọc to kiến thức vừa học. - K (Kinesthetic – Vận động/ cảm giác): Học tốt qua trải nghiệm thực hành.
Ví dụ: Bạn dễ nắm kiến thức khi làm project, tham gia trò chơi nhập vai, hoặc thử nghiệm thực tế thay vì chỉ đọc lý thuyết.
💡 Ứng dụng thực tế:
- Nếu bạn thiên về Visual: Hãy tìm video có infographic, dùng flashcard có hình.
- Nếu bạn thuộc Auditory: Hãy thử nghe podcast, thu âm bài học rồi nghe lại.
- Nếu bạn thiên về Kinesthetic: Hãy biến bài học thành hoạt động, ví dụ như làm quiz, thực hành case study, hoặc viết lại bài học theo cách hiểu của chính mình.
🔎 Một số nghiên cứu nhận định rằng 3 phong cách học tập này không phải “khuôn mẫu cố định”, vẫn còn nhiều yếu tố khác tác động đến tốc độ tiếp thu thông tin. Tuy nhiên, mình nghĩ rằng đây vẫn là một nguồn tham khảo đáng để học hỏi, bởi vì nó giúp bạn hiểu được xu hướng tiếp thu thông tin cơ bản của bản thân, từ đó giúp bạn chọn ra cách học phù hợp và tiết kiệm thời gian hơn.
Kế đến là Mini-Quiz test nhanh
Hãy chọn phương án gần với bạn nhất trong mỗi câu hỏi rồi xem kết quả ở cuối bài nhé!
Mini-Quiz: Bạn học theo cách nào hiệu quả nhất?
1. Khi học kiến thức mới, bạn thường thích:
- a = Xem hình ảnh, sơ đồ, video minh họa.
- b = Nghe giảng, thảo luận nhóm hoặc nghe podcast.
- c = Tự làm thử, ghi chép, hoặc trải nghiệm thực tế.
2. Khi nhớ lại một thông tin, bạn hay:
- a = Hình dung ra hình ảnh, slide hay trang sách.
- b = Lẩm nhẩm lại kiến thức hoặc đọc thành tiếng nhiều lần.
- c = Nhớ lại lúc mình thực hành hoặc trải nghiệm/ làm thí nghiệm liên quan.
3. Nếu có thời gian rảnh, bạn thích:
- a = Xem phim, đọc sách có nhiều hình ảnh minh họa.
- b = Nghe nhạc, trò chuyện với bạn bè.
- c = Đi dạo, tập thể thao, nấu ăn.
4. Khi giải thích ý tưởng cho người khác, bạn hay:
- a = Vẽ sơ đồ, dùng PowerPoint hoặc hình minh họa.
- b = Giải thích bằng lời nói chi tiết, ví dụ sinh động.
- c = Cho họ thử làm cùng hoặc làm demo trực tiếp.
5. Trong lớp học, bạn dễ tập trung nhất khi:
- a = Nhìn vào slide, hình ảnh, ghi chép đẹp mắt.
- b = Nghe giảng viên nói cuốn hút, có ví dụ hoặc kể chuyện/ case study thực tế.
- c = Tham gia thảo luận nhóm, thực hành, workshop.
6. Bạn hay dùng cụm từ nào nhất khi nói chuyện?
- a = “Tôi thấy…/ Nhìn như thế nào…”
- b = “Tôi nghe…/ Nghe có vẻ…”
- c = “Tôi cảm thấy…/ Làm thử xem…”
Cách tính điểm: 1 a = 1 điểm V; 1 b = 1 điểm A; 1 c = 1 điểm K
👉 Nhóm nào có điểm cao nhất thì phong cách học tập của bạn thiên về nhóm đó.
Một số bạn có thể vượt trội ở 1 phương pháp, một số bạn thì thiên về 2 trong số 3 phương pháp, vậy khi học bạn nên kết hợp các phương pháp sao cho phù hợp nhé.
***
📖 Nguồn tham khảo:
Not Another Inventory, Rather a Catalyst for Reflection – Neil Fleming & Colleen Mills (1992)
Learning Styles: Concepts and Evidence – Pashler, McDaniel, Rohrer, Bjork (2009)
***
Credit stock dùng trong ảnh: Designed by Freepik
